- Dobry dostawca ŚOI zaczyna od wizyty na hali i pytań do pracowników, a nie od katalogu.
- Przewymiarowane ŚOI (np. buty S3 dla wszystkich) często szkodzą: im większy dyskomfort, tym rzadziej pracownik je nosi.
- Cena pary na fakturze to nie koszt ŚOI. W firmie na 120 osób zeszliśmy z 240 do 120 par butów rocznie.
- Prosty test: zapytaj dostawcę o nowy produkt. Cennik w pięć minut – masz sprzedawcę. Pytanie „co się wydarzyło?” – masz doradcę.
Temat środków ochrony indywidualnej w firmach brzmi prosto – kupić, wydać, odhaczyć. W praktyce to jedno z najbardziej niedocenianych zagadnień w zarządzaniu bezpieczeństwem pracy.
Rozmawiałem o tym z Piotrem Gapysem w podcaście „Po ludzku o BHP”. Poniżej najważniejsze wnioski z tej rozmowy, a całe nagranie znajdziesz tutaj:
Czym naprawdę zajmuje się dostawca ŚOI?
Dobry dostawca ŚOI najpierw wchodzi na halę i rozmawia z pracownikami, a dopiero potem proponuje produkt. Hasło „dostawca środków ochrony indywidualnej” brzmi ogólnie. W praktyce to ktoś, kto nie przychodzi z katalogiem. Przychodzi z pytaniem.
Dlaczego „cena i norma się zgadza” to za mało?
Bo ŚOI chronią tylko wtedy, gdy pracownik je nosi – a nie wtedy, gdy leżą w szafce.
W wielu firmach ŚOI są przewymiarowane. Wszyscy dostają buty w klasie S3 albo rękawice z najwyższą ochroną przed przecięciem, niezależnie od stanowiska. Paradoks polega na tym, że im wyższy stopień ochrony, tym często większy dyskomfort – i tym mniejsza szansa, że pracownik w ogóle będzie to nosił. Pisałem o tym więcej w tekście Czy można przesadzić z bezpieczeństwem?.
Jak wygląda dobry dobór ŚOI krok po kroku?
Od rozmowy na stanowisku, przez testy w realnej pracy, po wspólną decyzję BHP, zakupów i zarządu.
- 1Rozmowa z pracownikami – na ich stanowisku, w trakcie pracy.
- 2Testy w realnych warunkach – kilka modeli, ta sama ankieta dla wszystkich testujących.
- 3Skanowanie stóp – przy obuwiu pozwala dopasować but do kształtu stopy, a nie tylko do numeru z metki.
- 4Wspólny stół – na pewnym etapie zapraszamy zakupy i zarząd, żeby wszyscy mówili tym samym językiem.
Szerzej opisałem to w artykule Dlaczego dobór ŚOI zaczyna się od obserwacji pracy.
Czy cena zakupu to koszt ŚOI?
Nie. Cena jednej pary na fakturze to nie jest koszt ŚOI – koszt to cały proces. Do ceny zakupu dochodzą wymiany, reklamacje, utylizacja i czas osób, które się tym zajmują.
Firma zatrudniająca 120 osób wydawała buty co 6 miesięcy – czyli 240 par rocznie. Po zmianie modelu i skanowaniu stóp zeszliśmy do jednego wydania w roku: 120 par zamiast 240. Do tego mniej reklamacji, mniej wymian i niższy koszt utylizacji. Całe case study przeczytasz tutaj.
Jak behapowiec może przekonać zarząd do inwestycji w BHP?
Pokazując koszt przestoju, a nie powołując się na przepisy. Argument „bo przepisy wymagają” rzadko trafia do zarządu.
Trafia natomiast przykład krojczego w szwalni, który uległ wypadkowi. Cały zakład stanął, bo nie było komu przygotować wykrojów. Właściciel przeliczył tygodniową stratę na kilka tysięcy złotych utraconego zysku.
Drugi argument: dobrze dobrane ŚOI to benefit, który pracownik czuje każdego dnia – a dla firmy to wydatek, który i tak musi ponieść. Więcej w tekście Czy dobrze dobrane ŚOI mogą być najlepszym benefitem pracownika?.
Przedstawiciel producenta czy niezależny dostawca ŚOI – kto jest bardziej obiektywny?
Niezależny dostawca – bo nie jest związany jednym katalogiem. Przedstawiciel producenta zna swój produkt lepiej niż ktokolwiek. Ale ma jeden katalog i związane ręce, gdy problem wykracza poza jego ofertę.
Niezależny dostawca widzi całość i wie, który producent pasuje do specyfiki konkretnego klienta. Z drugiej strony: jak ktoś specjalizuje się we wszystkim, bardzo często specjalizuje się w niczym. Dlatego pytaj nie o liczbę marek, tylko o to, czy dostawca wie, którą z nich wyciągnąć pod Twoje zagrożenie.
Jak odróżnić dobrego dostawcę ŚOI od sprzedawcy?
Zapytaj o produkt, którego nigdy wcześniej u niego nie zamawiałeś.
Prosty test: jeśli w ciągu kilku minut dostaniesz tabelę z cenami – masz sprzedawcę. Jeśli dostawca oddzwoni i zapyta „co się wydarzyło, że pytasz akurat o ten produkt?” – masz doradcę.
Czy behapowiec poradzi sobie bez dostawcy ŚOI?
Tak – przy odpowiednim zaangażowaniu. Zacznij od zebrania wszystkich przy jednym stole: BHP, zakupy, zarząd i pracownicy. Ustalcie kierunek.
Dostawcę zaproś nie po to, żeby od razu kupować, tylko żeby skonfrontować myślenie i zobaczyć nowe rozwiązania. Dobry dostawca wejdzie na halę, zada pytania i czasem powie wprost: to rozwiązanie nie jest dla Was.
Najczęstsze pytania
Sprzedawca odpowiada na pytanie o produkt cennikiem. Dostawca-doradca najpierw pyta o stanowisko, zagrożenia i pracowników, a dopiero potem proponuje rozwiązanie – czasem także takie, które nie wymaga zakupu.
Nie. Klasa ochrony powinna wynikać z zagrożeń na stanowisku. Przewymiarowane ŚOI są często mniej wygodne, a przez to rzadziej noszone.
Zapytaj go o produkt, którego wcześniej nie zamawiałeś. Jeśli dostaniesz tylko cennik – to sprzedawca. Jeśli usłyszysz pytania o powód i stanowisko – to doradca.
Całe nagranie z podcastu „Po ludzku o BHP” jest osadzone na początku tego artykułu.
Masz pytanie o ŚOI w swojej firmie? Jeśli poznajesz swoją firmę w którymś z tych przykładów – napisz do mnie. Chętnie przyjadę i zobaczę, co naprawdę się dzieje.